Godność człowieka
W kulturze średniowiecznej, najważniejszą wartością była religia. To Bóg był w centrum zainteresowań, Jemu oddawało się pokłony, modlono się, umartwiano dla Niego. Życie średniowiecznego człowieka było nieustającą modlitwą, błaganiem o zbawienie. W literaturze i sztuce także dominowała tematyka religijna, pouczano w niej grzeszników, uczono jak żyć by osiągnąć zbawienie. Pierwsze oznaki zachodzących w kulturze zmian, można zauważyć we Włoszech, w których korzystne położenie (pośrednictwo między Wschodem i Zachodem), oraz kryzys kościoła (w XVI w papieże opuszczają Rzym i przenoszą się do Awinionu gdzie na pół wieku popadają w zależność od władców Francji) zaowocowało zapoczątkowaniem nowej epoki. Na ówczesnych uniwersytetach ogromną popularnością cieszą się studia nad językami starożytnymi. Studiując języki oraz literaturę antyczną uczeni zaczynają w nich dostrzegać inny świat, w którym człowiek znajduje się w centrum zainteresowania. Powstaje nowy światopogląd - humanizm, którego charakterystyczne cechy to zafascynowanie, zachwyt sobą, niezachwiana wiara we własne możliwości. Humanistą był natomiast człowiek wszechstronnie wykształcony, odwołujący się w swoich osiągnięciach do antyku.